Gru 31

[nggallery id=21]

Turyński białogon – bielik z gołębnika

Chociaż gołębie barwne lepiej prezentują się na dachu i przydomowym trawniku, aniżeli w locie, to mimo wszystko można znaleźć kilka przykładów odwrotnych. W locie pięknie wygląda na przykład stado szybujących jaskółek turyńskich. Z tego samego grona, a mianowicie gołębi pochodzących z Turyngii, pochodzi inny przykład. Białogony, latające nad głową hodowcy, prezentują piękne, kolorowe kliny, które kontrastują z bielą ogonów. Widok jest niezapomniany.

Pochodzenie

W grupie gołębi barwnych, licznie reprezentowane są białogony, należące bez wątpienia do najstarszych ras gołębi, hodowanych ze względu na rysunek i kolor, a nie wartości użytkowe, bądź zdolności lotne.

Należy przypuszczać, że gołębie, wyróżniające się białymi ogonami, były hodowane już w XVII wieku, ponieważ najstarsze źródła wspominają o gołębiach, które nazywano Białą miotłą. Z kolei w literaturze dziewiętnastowiecznej i z początku ubiegłego stulecia gołąb białoogoniasty nazywany jest Gołębiem z białą łyską. Mimo wszystko opis odpowiada współczesnemu  białogonowi.

Co ciekawe, swoimi białogonami mogą pochwalić się nie tylko Niemcy, mający białogona południowoniemieckiego, turyńskiego i saksońskiego. Szwajcarzy mają ich aż pięć. Mowa oczywiście o gołębiach białoogoniastych z grupy barwnych, bo wśród gołębi lotnych również spotyka się rasy białoogoniaste. Między innymi znany jest białogon polski.

Ze starych źródeł wynika, że Ślązacy także mieli swojego białogona, jednak śląska rasa zniknęła z gołębników, zapewne w wyniku działań wojennych i powojennego exodusu śląskich hodowców. Śląski białogon był uznawany za rasę bardzo rzadką. Z zachowanych opisów wynika, że od pozostałych różnił się białym klinem. Prawdopodobnie miał też łapcie, ponieważ śląskie rasy gołębi barwnych miały, a niektóre wciąż mają, upierzone nogi, na przykład czajka z łapciami, ale bez korony i goździka.

Prawdziwy rozkwit hodowli turyńskiego białogona, nie mającego upierzonych nóg ani jakichkolwiek ozdób z piór na głowie, nastąpił po roku 1930. Przed II. wojną światową hodowany był przede wszystkim w kolorze czarnym z białymi pasami i niebieskim z białymi pasami. Dopiero po 1945 r., na skutek zainteresowania się hodowców, zrzeszonych w związku rzadkich ras gołębi barwnych z Turyngii, zaczęły pojawiać się kolejne odmiany barwne, a w pierwszej kolejności czerwone i żółte. Odmianę miedzianą pokazano na wystawie w 1974 r.

Budowa

Turyński białogon charakteryzuje się postawą typową dla gołębi polnych. Jednak w niektórych odmianach barwnych, zwłaszcza nowszych, można spotkać ptaki o słabszej budowie. Dlatego pewne barwy warto czasem przekrzyżować, aby uzyskać egzemplarze o zdecydowanie lepszym pokroju. Przykładowo czerwone skrzyżowane z żółtymi dają gołębie o pięknie ukształtowanej piersi.

Przyglądając się turyńskiemu białogonowi z boku, powinno zobaczyć się ptaka równomiernie i symetrycznie wydłużonego, z dobrze zaokrągloną, ale podłużną głową. Oko, w kolorze pomarańczowym, osadzone jest  w środkowej części głowy. Okolone jest wąską brwią, która u czerwonych i żółtych może być blada do czerwonej, u pozostałych odmian ciemniejsza, dopasowana do koloru upierzenia. Biała i matowa woskówka jest słabo rozwinięta. Średnio długi dziób, który u ptaków czerwonych i żółtych jest jasny (u czerwonych samic dopuszczalny jest ciemniejszy), u niebieskopłowych ciemno rogowy, a u pozostałych czarny; na czubku jest lekko zakrzywiony.

Szyja powinna być masywnie osadzona w ramionach, ale zwężać się w kierunku głowy. Podgardle musi być dobrze zaokrąglone. Z kolei pierś ma być szeroka i dobrze wysklepiona. Plecy są długie i lekko opadające, w ramionach szerokie. Skrzydła długie, zwarte, dobrze przykrywające plecy. Ogon również powinien być długi. Nogi turyńskiego białogona mają być średnio długie, nieupierzone, czerwone, u młodych czarnych i niebieskich dopuszcza się nogi ciemne, ponieważ z biegiem czasu staną się jaśniejsze. Kolor pazurków nie odgrywa roli. Upierzenie powinno mocno przylegać do ciała.

Rysunek i kolory

W białym ogonie, od którego białogony wzięły nazwę, koniecznie musi być 12, przylegających do siebie, sterówek. Szeroko rozłożone pióra wyglądają nietypowo i świadczą o nieczystości rasy. Hodowcy powinni dążyć do uzyskania ptaków z odpowiednią liczbą sterówek, a nie usuwać pióra nadliczbowe, ponieważ wówczas ogon jest za szeroki, a tymczasem  ma być zwarty i wąski. Z kolei od spodu ma być widoczny klin, kolorem i odcieniem odpowiadający barwie całego ptaka. Linia koloru na plecach powinna znajdować się mniej więcej na wysokości gruczołu kuprowego i oczywiście musi być prosta.

Biała plamka na czole, czyli tzw. czółko, charakterystyczna cecha niemieckich białogonów, nie może być tak duże, jak u turyńskich z czółkiem (Thüringer Schnippen). To znaczy, że nie może wystawać ponad linię oczu, chociaż powinno być nieco szersze od woskówki. Mówiąc inaczej, czółko odpowiedniej wielkości ma podwójną długość własnej szerokości. Gdy plama jest za duża, a zwłaszcza za długa, głowa usiana jest mnóstwem białych piórek, co ptaka dyskwalifikuje. Pozostałe pióra, łącznie z klinem pod ogonem, są barwne. Jedynie przy odmianach biało łuskowatych dopuszcza się jaśniejszy klin.

W obecnej chwili turyńskie białogony występują w 18 odmianach, również w rzadkich wariantach z białymi pasami i białymi łuskami. Znane są następujące odmiany barwne: czarne, czerwone, żółte, niebieskie z czarnymi pasami lub bez pasów, niebieskopłowe i grochowe niebieskopłowe z ciemnymi pasami lub bez pasów, niebieskie grochowe, niebiesko-brą­zowo łuskowate, niebieskopłowo-siarkowo łuskowate, miedziane, wreszcie czarne, niebieskie i niebieskopłowe z białymi pasami i białymi łuskami.

Gołębie czarne muszą błyszczeć. Jakiekolwiek zmatowienie koloru, nawet na podbrzuszu  i w klinie, jest niedopuszczalne. Złą cechą czarnych białogonów jest małe czółko. Bardzo lubiane i najczęściej spotykane w hodowlach są osobniki czerwone. Czerwień turyńskich białogonów rzeczywiście jest nasycona i błyszcząca. U niektórych ptaków jest do tego stopnia głęboka, iż wydają się kasztanowe. Jedynym problemem, z którym muszą radzić sobie hodowcy, jest kolor klina. Trzeba zwracać uwagę, aby był dokładnie takiej samej barwy, jak reszta piór.

Podobnie piękną i nasyconą barwą cechują się osobniki żółte. U ptaków, których kolor jest  przesycony, po spodniej stronie skrzydeł często pojawiają się niechciane pióra kosmate (włochate).Zresztą podobnie dzieje się u osobników intensywnie czerwonych. Także ptaki miedziane są bardzo atrakcyjne. Trzeba jedynie uważać, aby cały korpus był idealnie czarny, łącznie z klinem, zaś kolor miedzi występował jedynie po wierzchniej stronie skrzydeł. Każde pióro powinno mieć czarną strzałkę (u samic jest ona szersza, a przez to bardziej wyraźna). Brązowe lotki mają być delikatnie obramowane czernią. Dobrze jeśli występuje na nich rysunek zięby. Należy uważać, żeby gołębie niebieskie i płowe nie miały cieni na tarczach skrzydeł, a kolor klina nie był jaśniejszy od reszty piór. Z kolei grochowe i łuskowate powinny mieć ostry i równomierny rysunek na skrzydłach.

Na co zwracać uwagę

Hodowca turyńskich białogonów dużą wagę musi przykładać do ogólnego wyglądu swoich ptaków. Oceniając pokrój absolutnie nie może sugerować się białogonami z Saksonii i południowych Niemiec, ponieważ turyńskie mają własną, specyficzną budowę. Muszą być mocne, jednak nie za wysokie i raczej podłużne, aniżeli krępe, chociaż w ramionach szerokie. Turyńskie białogony, które budową przypominają niewyrośnięte rysie, są nierasowe.

Osobną trudność stanowi odpowiednia liczba sterówek. U niektórych osobników, po zewnętrznych stronach ogona, wyrastają kolorowe pióra. Chociaż jest to wada, jednak takich gołębi nie powinno się pochopnie usuwać z hodowli. Pary z idealnie białymi ogonami, często płodzą ptaki z jasnym klinem, co oznacza, że warto czasem skrzyżować idealnego ptaka z osobnikiem, mającym z ogonie kolorowe pióra.

Poza tym należy zwracać uwagą na wielkość czółka. Z dwojga złego lepsze jest mniejsze aniżeli za duże, ponieważ wówczas głowa może przypominać przypudrowany pączek. Warto też pamiętać, że biały klin pod ogonem w ogóle nie wchodzi w rachubę. U gołębi niebieskich, niebieskopłowych i czarnych z białymi pasami bardzo ważna jest szerokość i długość pasów.

Dużym błędem u odmian niebieskich, czarnych i miedzianych jest jasna górna część dzioba oraz plamy na dziobach gołębi czerwonych i żółtych. U niektórych ptaków mogą też pojawić się piórka na nogach, co je absolutnie dyskwalifikuje.

Turyńskie białogony to rasa bardzo plenna, z charakterystycznym temperamentem, co szczególnie dobrze widać podczas lotu. Należy je polecić zwłaszcza tym hodowcom, którzy lubią oswajać swoje ptaki.

Młodym białogonom z Turyngii zakładamy obrączkę nr 8.

Mój adres: mju@escobb.com.pl

Telefon: 660783510