Mar 20

[nggallery id=17]

Turyńska jaskółka – gołąb, który czyni wiosnę

Powiada się, że jedna jaskółka wiosny nie czyni. Wielopokoleniowej mądrości nie sposób odmówić racji. Aczkolwiek ona nie wyklucza istnienia ptaków, które co prawda nie przylatują do nas wiosną z zamorskich krajów, jednak towarzysząc swoim hodowcom przez smutne, zimowe miesiące, sprawiają, że w ich sercach wiosna gości przez cały rok.

Dlaczego hodujemy gołębie, zresztą także inne ptaki i w ogóle zwierzęta? Czy tylko dlatego, że nie mamy co robić z czasem? A może jesteśmy tak kulturowo wyjałowieni, że nie potrafimy rozwijać innych zainteresowań? Jest jeszcze możliwość, że w młodości mieliśmy „nieszczęście” mieć dziadka albo tatę, który nam opowiadał o swoich gołębiach zamiast o przeczytanej ostatnio książce bądź oglądniętym filmie? Ponieważ w naszym społeczeństwie jest bardzo małe zrozumienie dla hodowlanych pasji, powyższe argumenty, które przywołałem w formie pytań, niestety pojawiają się bardzo często. Najgorzej, gdy bezustannie stawia je małżonka hodowcy, bo odwrotność jest u nas prawdziwą rzadkością.

Wiele żon niestety nie pojmuje pasji swoich mężów. Gdy panowie są młodsi bezustannie słyszą, że tracą czas, a tymczasem powinni robić coś pożytecznego i rozwijać zdolności, które mogłyby przydać się w awansie zawodowym albo społecznym. Wreszcie ustępują i z ciężkim sercem żegnają się ze swoimi zwierzętami, aby żyć na miarę nie swoich marzeń. Niestety stają się nieszczęśliwi. Gdy przechodzą na emeryturę raptem słyszą, że mogliby się wreszcie czymś zająć, bo… I tutaj znowu najczęściej przywoływana jest kategoria czasu! Tylko, jak starszy Pan ma się poświęcić jakiemuś hobby, jeśli dotąd nie było mu wolno rozwinąć swoich zainteresowań? Najczęściej jest za późno i zamiast żyć długo i szczęśliwie, starszy Pan niespodziewanie czyni swoją żonę przedwczesną wdową.

Nie pojmuję, dlaczego wiele naszych Pań nie chce mieć szczęśliwych mężów, z błyszczącymi i zdrowymi oczami? Z mężem, który w sercu ma wiosnę, zimy dożywa się później i radośniej. Uwierzcie Panie, że jak najszybciej powinny nadlecieć jaskółki, na przykład te z Turyngii, aby uczyniły wiosnę w sercach waszych mężów!

Pochodzenie

Do dziś dokładnie nie wiadomo, czy jaskółki z gładkimi głowami i bez łapci są przodkami wszystkich pozostałych ras jaskółek i czajek. W niemieckiej literaturze z XVIII i XIX wieku znajduje się wiele informacji, które trudno jednoznacznie zinterpretować. Tak czy inaczej już w XVII wieku gołębie z jaskółczym rysunkiem były bardzo popularne w wioskach i licznych małych miasteczkach, rozsianych w Lesie Turyńskim, w samym sercu dzisiejszych Niemiec. Za czerwoną parę bez łapci płacono wówczas na targu od 3 do 5 talarów, czyli bardzo dużo. W tym samym czasie na południu, poniżej Turyngii, a mianowicie we Frankonii, hodowano już jaskółki z małymi łapciami, które znamy dziś jako norymberskie jaskółki. Ponadto w literaturze z początku XIX wieku wspomniane są śląskie jaskółki z dużymi łapciami i gładkimi głowami. Niestety współczesny wzornik nie zna już śląskich ras gołębi barwnych, które poza nielicznymi wyjątkami zostały włączone do ras saksońskich i występują tam jako gładkogłowe formy ras z dużymi łapciami.

W Turyngii, a więc w ojczyźnie jaskółek bez łapci, od samego początku hodowano ptaki z gładką głową i z koronką, jednak na przełomie XIX i XX wieku populacja gołębi gładkogłowych mocno spadła i na dobrą sprawę nie została odbudowana do dziś. W krajach ościennych, a mianowicie w Saksonii i Hesji, gołębie z koronką zawsze cieszyły się większą popularnością. Tam ptaki bez ozdobnych piór na głowie dawniej stanowiły około 10% pokazywanych na wystawach turyńskich jaskółek, dzisiaj ta liczba oscyluje wokół 25%.

Budowa

Turyńskie jaskółki są gołębiami o mocnej budowie ciała, typowej dla gołębi polnych. Przy czym odmiany gładkogłowe, zdaniem niektórych hodowców prezentują się bardziej elegancko, ponieważ w celu odświeżenia krwi te ptaki krzyżuje się z czajkami.

Gołębie z koronką powinny mieć szeroką czaszkę i  mocno upierzoną głowę. Sama koronka musi wyraźnie nad nią górować, a po bokach, na wysokości uszu, kończyć się dobrze rozwiniętymi rozetami. Koronka w żadnym wypadku nie może leżeć lub mieć wyraźny przedziałek, który można zobaczyć od strony pleców. Mając taką głowę, gołębie z koronką sprawiają w konsekwencji wrażenie bardziej masywnych od ptaków gładkogłowych. Ważna jest także pionowa postawa ciała i lekko opadające plecy, dzięki czemu ptaki pięknie eksponują pełne, wysklepione piersi.

Szyja turyńskich jaskółek jest półdługa, masywnie osadzona w ramionach, aby zwężać się w kierunku głowy, przy dobrze wykrojonym podgardlu. Bardzo ważne jest upierzenie karku, które musi być pełne, zwarte a jednocześnie puszyste. Lekko wydłużona i ładnie zaokrąglona głowa ze wznoszącym się czołem nadaje gołębiowi szlachetności. Odpowiednia budowa głowy jest u jaskółek bardzo ważna i natychmiast rzuca się w oczy.

Dolna część dziobu u wszystkich odmian barwnych musi być koloru kości słoniowej, zaś kolor górnej jest uzależniony od barwy ptaka. Gołębie czerwone i żółte cały dziób mają w kolorze kości słoniowej. Z kolei odmiany czarne i niebieskie we wszystkich wariantach górną część dziobu muszą mieć czarną. Wreszcie tzw. odmiany płowe tę część dziobu mogą mieć w kolorze ciemnej kości słoniowej. Woskówka jest u jaskółek słabo rozwinięta, jednak zawsze musi przypudrowana bielą. Ciemne oko, otoczone wąską obwódką koloru ciała, ma być umieszczone na środku głowy. Wyjątkowo dopuszcza się czerwony kolor obwódki.

Upierzenie całego ptaka ma być zwarte. Przy czym należy zwracać baczną uwagę na budowę ogona. 12 sterówek musi do siebie mocno przylegać, aby ogon był dobrze zamknięty. Końcówki skrzydeł nie mogą spoczywać na ogonie. Pióra tłuszczowe są dozwolone, ale nie wymagane. Kolor pazurków nie odgrywa roli.

Rysunek i kolory

Wszystkie rasy jaskółek mają skrzydła wraz z lotkami kolorowe. Oczywiście w hodowli należy dążyć do otrzymania ptaków o równym kolorze tarczy skrzydeł. Kolorowa jest także górna część głowy. Cięcie koloru musi przebiegać prostą linią od środka dzioba, środkiem oka, ewentualnie jego dolną krawędzią, aż do tyłu głowy. U ptaków z ozdobnymi piórami na głowie kolor musi być dociągnięty do koronki. Z kolei u ptaków bez koronki krymka musi być ładnie zaokrąglona z tyłu głowy. Upierzenie koronki jest białe, przy czym błędem są białe plamki za okiem, a więc tam, gdzie powinna znajdować się kolorowa i równa krymka.

U niektórych turyńskich jaskółek pod okiem pojawia się tzw. „muszka”, małe kolorowe wcięcie, biegnące od góry. Zapewne jest efektem krzyżowania jaskółek z Turyngii z jaskółkami z Frankonii, jednakże jest to niedopuszczalny błąd. „Muszka” jest bowiem cechą rasową wyłącznie norymberskich jaskółek. Pozostała część upierzenia ma być bez wyjątku biała, dlatego kolorowe uda są niedopuszczalne.

Współcześnie znanych jest 26 odmian barwnych turyńskich jaskółek. Najlepiej dopracowaną i prezentującą się najokazalej jest odmiana czarna z koronką. Czarne ptaki mają piękną budowę, wolnostojącą koronkę i oczywiście głęboką, lśniącą czerń. Również wśród odmian gładkogłowych czarne jaskółki są najbardziej rozpowszechnione. W wypadku gołębi czerwonych i żółtych, hodowców czeka jeszcze długa droga do pogłębienia barwy i nadania większego połysku. U gołębi czarnych, czerwonych, żółtych, w tym również z białymi pasami i białym łukowaniem, pióra pod skrzydłami mają być również kolorowe (dozwolone są jedynie pojedyncze białe pióra). U pozostałych ubarwienie piór pod skrzydłami ma mniejsze znaczenie. Odmiany czerwone i żółte mają stosunkowo słabe koronki. Pod tym względem ptaki niebieskie prezentują się dużo lepiej. Są też najbardziej rozpowszechnione, a zwłaszcza odmiany z czarnymi pasami i grochowe. Pasy oczywiście powinny być nie za szerokie, równe i długie, dociągnięte do spodu skrzydła. Niebieskie jaskółki bez koronki, podobnie jak z koronką są bardzo dobrej jakości. Szczególnie okazale prezentują się ptaki grochowe. Zarówno w wypadku tych ostatnich, jak i łuskowatych na biało, trzeba dążyć do rysunku, który na całej tarczy będzie równomiernie rozłożony. U ptaków niebieskich i niebieskopłowych kolor na skrzydłach mnie może mieć żadnych cieni, a lotki przy złożonych skrzydłach powinny być możliwie ciemne. U gołębi płowych tarcze mając być czyste i bez smug.

Ostatnimi laty pojawiły się nowe odmiany barwne, a mianowicie ptaki niebieskie łuskowate na brązowo i różowo, a także niebieskiepłowe łuskowate na siarkowo. Brązowe i siarkowe mają łuski z czarnym brzegiem, natomiast różowe mają jednocześnie łukowanie białe z czerwonym nalotem.

Na co zwracać uwagę

Hodowca turyńskich jaskółek musi prowadzić selekcję w taki sposób, aby zyskiwać ptaki z mocną budową, ponieważ za krótka, słaba lub wąska figura jest dużym błędem. Należy też pilnować koronki, aby nie była wąska, krzywa lub kolorowa i miała równe rozety. U gołębi czerwonych  i żółtych dużym błędem jest przebarwiona górna część dzioba, z kolei przy niebieskich i czarnych błędem jest blada górna część dzioba, a przebarwiona dolna. Krymka nie może być ani za krótka, ani ukośna, a rysunek serca na plecach otwarty. Upierzone nogi  oczywiście dyskwalifikują  każdą turyńską jaskółkę. Kto chce hodować jaskółki z łapciami powinien zdecydować się na rasę norymberską z krótszymi piórami bądź saksońską z dłuższymi.

U jednolicie czarnych, czerwonych i żółtych (bez rysunku na skrzydłach) niedozwolone są białe pióra pod skrzydłami, a także białe pióra kciuka. U ptaków niebieskich brak czarnego obrzeżenia białych pasów od strony ogona jest wielkim błędem. Podobnie dyskwalifikuje ptaka, pojawiający się czasem trzeci pas.

Turyńskie jaskółki są temperamentnymi i szybkimi ptakami, nadającymi się do wolnego chowu nawet tam, gdzie grasują drapieżne ptaki, ponieważ bardzo dobrze i zwinnie fruwają.. Można je polecać zwłaszcza młodym i początkującym hodowcom.

Młodej jaskółce z Turyngii zakładamy obrączkę nr 8.