Lut 14

Sprężystość

Marek Uglorz | Aktualności, Mądrość życia | 14.02.2016 |
Liczba praktykujących psychoterapeutów wzrasta w oszałamiającym tempie. W tym samym czasie, gdy niewiarygodnie podniósł się standard życia, coraz więcej ludzi wpada w stany lękowe i depresje, ponieważ nie radzą sobie z codziennymi problemami albo nie potrafią myśleć o przyszłości inaczej, niż o czarnej dziurze.

tumblr_mmh1t1kPrr1rl2shko1_500

Jedną z przyczyn jest złudzenie, któremu ulegamy, że przeżyjemy życie bezproblemowo i gładko. A kiedy nieuchronnie pojawiają się przykre, trudne zdarzenia, okazuje się, że różnimy się znacząco tym, jak je przeżywamy. Osoby, które pod wpływem traumatycznych doświadczeń, chwieją się, ale nie upadają, można nazwać sprężystymi pod względem psychicznym, emocjonalnym i duchowym. Osoby sprężyste na drodze życia spotykają te same co innych trudności, jednak inaczej na nie reagują. Tacy ludzie mają zdolność do radzenia sobie z załamaniem i rozpaczą w chwilach ciężkich prób. Ta zdolność obejmuje zbiór korzystnych cech, warunkujących wewnętrzną siłę, ale także odruch szukania wsparcia u innych ludzi. Sprężystość przemienia ofiary w dzielnych ludzi i pozwala im sprawnie funkcjonować.
Niektórym wydaje się, że zostali wybrani do życia bez ulicznych korków, strat, udręk, chorób, niemiłych szefów i leniwych dzieci. To oczekiwanie czy wręcz roszczenie wydaje się głównym powodem psychicznej nieodporności – źródła wielu zaburzeń. Ludzie psychicznie odporni wcale nie unikają trudności, tyle że są realistycznymi optymistami. Stawiają sobie wykonalne cele. Wykazują wysoki stopień kontroli nad swoimi zachowaniami. Stresujące zdarzenia postrzegają jako sprawy do załatwienia. Skupiają się na tym, co dobre, a nie na tym, co w życiu niedobre. Nie chodzi więc o obojętność, zaprzeczanie czy zakłamywanie. Sprężyści nie absolutyzują bowiem swoich problemów, ale sprowadzają je do właściwych rozmiarów i potrafią sobie powiedzieć: Jest, jak jest, mam problem, powodujący niedogodność, przykrość, cierpienie – ale problem, jakich tysiące. I jak u tysięcy ludzi. Więc po co go zapijać, zamykać się w czterech ścianach?

tumblr_m2o0acbccH1r2wgwlo1_500

W zachowaniu sprężystości bardzo pomocna jest chrześcijańska duchowość, z jej najważniejszą właściwością, a mianowicie dziękczynnym i wdzięcznym duchem. Bo naprawdę nie wolno gasić ducha, co współcześni często robią, nieustannie narzekając na wszystko i wszystkich. Tymczasem sprężyści cieszą się z tego, co posiadają, a nie martwią tym, czego im brakuje. Cieszą się chwilą, a nie martwią przyszłymi kłopotami, ponieważ wiedzą, że jeśli się przytrafią, wówczas je rozwiążą, a póki co nie powinni się nimi martwić i gasić radości życia.
Sprężyści swojemu życiu sami nadają sens, a nie szukają go poza sobą. Czynią swą zdolność przetrwania darem dla innych ludzi. A czego nie robią? Nie porównują się z innymi i nie pogrążają w samoobwinianiu. Nie tkwią uporczywie w negatywnych pułapkach myślowych w rodzaju: Nic mi się nigdy nie udaje, jest źle i będzie jeszcze gorzej. Nie uważają porażek za ostateczny wynik starań, ale za informację, co i jak poprawić. Znajdują dobre strony nawet w niedobrych doświadczeniach.

tumblr_nvsagi9rnn1qipmgho1_500_kopia_

To oznacza, że najważniejszym składnikiem wewnętrznej siły ducha jest ufność. Jak gdyby na przekór wszystkiemu, co chorzy, wyrzuceni z pracy, skrzywdzeni muszą przeżywać, gdzieś w głębi duszy zachowują odwagę i wiarę w dobro, w samych siebie i w tych, którzy chcą im pomóc. W tym sensie źródłem sił do przetrwania jest trzymająca przy życiu ufność i coś, co można nazwać wolą życia, pragnieniem życia, zachwytem nad cudem i darem życia.
Z takim zaufaniem i optymizmem byłoby dobrze się urodzić, aczkolwiek nie zależy to od nas. Natomiast sprężystości można się uczyć. Trening przede wszystkim powinien utrwalać odruch, aby w sytuacjach kryzysowych zwracać się o pomoc do przyjaciół, małżonków, dzieci, rodziców. To jest trudne, bynajmniej nie z braku ratowników, gotowych nieść pomoc, lecz z powodu przekonań, że pomoc innych przynosi ujmę i oznacza słaby charakter. Tymczasem jest dokładnie na odwrót, bo nieufność i chowanie sekretów okalecza emocjonalny dobrostan człowieka. To dzięki pomocy innych osoby nadwrażliwe i niezaradne mogą nauczyć się podnosić głowę. Z czasem zrozumieją pomocne strategie i zaczną posługiwać się nimi samodzielnie, a nawet obdzielać nimi innych potrzebujących.

tumblr_lur2gy5HhJ1qei7a7o1_1280

W trudnych sytuacjach u sprężystych osób pojawia się impuls rozwojowy, polegający na skokowym uczeniu się nowych strategii zaradczych i integrowaniu ich jako wypróbowanych zachowań na przyszłość. Sprężyści nie są szczęściarzami, którym wszystko udaje się bez wysiłku, lecz odważnymi realistami, gotowymi na zmiany. Osoby odporne wyróżnia zdolność przystosowywania własnych postaw i zachowań do okoliczności, aby nie trwonić energii na nieskuteczne reakcje emocjonalne, które i tak nie zmienią świata. Osoby silne psychicznie nie negują cierpienia i nie odwracają od niego uwagi, a wręcz przeciwnie, przyjmują jako przydatne doświadczenia, niekiedy radykalnie zmieniające ich życiowe położenie.